Đám giỗ là một nét văn hóa thờ cúng của người Việt chúng ta. Khác với những quốc gia khác, đám giỗ ở Việt Nam có rất nhiều điểm đặc trưng riêng. Đây là dịp mà tất cả mọi người thân trong gia đình và bạn bè sum họp, cùng tưởng nhớ người đã mất và quây quần bên nhau. Thường thì giỗ sẽ được tổ chức khá lớn tùy vào gia đình của bạn. Thế nhưng, điểm khó nhất chính là tổ chức đám giỗ, nên chuẩn bị những gì và cần lưu ý những điểm nào? Đừng lo nhé, trong bài viết ngày hôm nay sẽ bật bí tất tần tật cho mọi người.
Đám giỗ là gì?
Đám giỗ thường có rất nhiều cách giỗ khác nhau. Nếu nói về giỗ lớn vào các dịp quan trọng như giỗ tổ Vua Hùng, giỗ tổ nghề hoặc giỗ người thân trong gia đình. Đặc biệt là giỗ người thân chắc chắn sẽ là một điều rất quen thuộc đối với cả nhà.
Đám giỗ không rõ là xuất phát từ bao giờ. Nhưng đối với người Việt, đây sẽ là ngày mà người thân ra đi. Để tưởng nhớ người đã khuất đồng thời gia đình sum họp tổ chức đám giỗ đồng thời cũng là mục đích như thế.
Nhà thì làm lớn, linh đình với những mâm cao cỗ đầy, rất nhiều những món ăn khác nhau. Nhà tổ chức đơn giản hơn, đủ thủ tục và tươm tất mâm cúng là được. Mỗi nhà, mỗi gia đình sẽ có những truyền thống khác nhau. Vì vậy, sẽ rất khó để có một quy tắc nhất định về giỗ. Điều quan trọng chính là sự thành tâm và tấm lòng của chúng ta hướng đến ông bà, tổ tiên và người đã khuất có đủ lòng thành và sự tôn trọng hay không.
Những mốc thời gian đám giỗ quan trọng nhất
Thông thường, đối với đám giỗ của người thân trong gia đình sẽ luôn là điều cần quan tâm. Ngày nay, phần lớn các thủ tục và các bước đều được tối giản để phù hợp với cuộc sống hiện đại. Thế nhưng, cái truyền thống vẫn phải giữ. Đặc biệt là những mốc thời gian quan trọng trong đám giỗ. Chúng ta sẽ chia nó thành 3 phần khác nhau:
Đám giỗ đầu
Đây là giỗ đầu sau 1 năm người thân mất. Giỗ này còn có tên gọi khác là Tiểu Tường. Thời gian người thân ra đi còn mới nên sẽ khó tránh được sự bi thương và buồn trong đám. Thế nhưng, sự chỉnh chu và tươm tất vẫn không thể bỏ qua. Những người con trong gia đình vẫn còn mang khăn tang trong đám giỗ.
Đám giỗ hết
Giỗ hết hay còn gọi là Đại Tường. Giỗ được tổ chức 2 năm sau khi người kia qua đời. Vậy nên, tuy thời gian lâu hơn giỗ đầu nhưng không khí tang thương và khăn tang sẽ được kết khăn vào hôm đó.
Đám giỗ thường
Giỗ thường diễn ra 1 năm sau khi giỗ hết. Giỗ thường sẽ giống như một sự tưởng niệm người đã khuất và sự sum họp của tất cả mọi người. Ở giỗ này, không khí tang thương sẽ không còn nhiều thay vào đó là sự tôn trọng và vui. Tất cả chúng ta, dù người còn hay người mất đều có dịp về lại. Cho nên, tùy vào mỗi nhà mà giỗ thường sẽ được làm lớn hay làm nhỏ. Nhưng cuối cùng phải có sự tươm tất và chỉnh chu trong ngày giỗ.
Các thủ tục trong đám giỗ như thế nào là chuẩn nhất?
Tùy vào mỗi gia đình mà chúng ta sẽ có những giờ cúng khác nhau. Nhưng thông thường, giò cúng sáng sẽ bắt đầu từ 8 cho đến 10 giờ. Tất cả những thủ tục, chuẩn bị bàn thờ và bàn tiệc đồng thời cũng phải cần thực hiện xong.
- Các món ăn sẽ được bày đủ trên bàn. Từ món mặn, món tráng miệng, nước và trà đều phải xong tươm tất trước giờ cúng.
- Con trưởng sẽ đứng trước bàn thờ lớn, thắp nhang và đọc lời cúng trước ông bà tổ tiên cùng người đã khuất. Tiếp theo là những người trong gia đình và những người đến đám giỗ lần lượt cúng.
- Sau khi nhang đã cháy tàn. Người con trưởng đứng khấn vái lần nữa. Xin phép được dọn thức ăn xuống bên dưới, đốt tiền, quần áo cho người khuất hôm đó.
- Sau khi thủ tục được hoàn thành thì tiệc cho mọi người mới được bắt đầu. Lúc này, tất cả mọi người có thể cùng nhau thoải mái ăn tiệc.
Top 5 menu cho đám giỗ phổ biến theo từng vùng miền
Thực đơn đám giỗ vẫn luôn cần sự chỉnh chu và tươm tất nhất. Dù điều kiện tài chính gia đình như thế nào, quy mô đám giỗ có thể làm lớn hay nhỏ tùy vào khả năng. Thế nhưng, mâm cúng và đãi khách phải thật hoàn hảo. Trong 5 menu đãm giỗ phổ biến theo từng miền, các món như khai vị, món chính và tráng miệng cần đảm bảo có đủ. Món ăn truyền thống theo đặc trưng vùng miền sẽ được thể hiện rõ tại món chính.
Thực đơn đám giỗ miền Bắc
Thực đơn đám giỗ miền Bắc luôn chú trọng đến sự trang trọng và giữ gìn nét truyền thống gia đình. Các món ăn trong thực đơn không chỉ thể hiện tấm lòng thành kính đối với tổ tiên mà còn phản ánh hương vị đặc trưng của ẩm thực Bắc Bộ với những món ăn dân dã, đậm đà như giò lụa, nem rán, canh măng hầm xương, xôi gấc đỏ thắm.
Thực đơn 1
- Gỏi gà ngó sen bánh phồng tôm
- Canh rau củ ngũ sắc hầm sườn heo
- Gà bó xôi
- Thịt đông rau củ
- Chả giò gỏi bắp cải tím
- Xôi xéo lá dứa
- Lẩu bò hầm
- Chè hạt sen.
Thực đơn 2
- Bánh chưng
- Thịt gà lá chanh
- Gỏi gà xé phay hành tây
- Bò roti
- Nem rán
- Giò lụa
- Cháo gà hạt sen
- Rau câu nước dừa.
Menu đám giỗ miền Trung
Trong top 5 menu cho đám giỗ thì thực đơn đám giỗ miền Trung nổi bật bởi hương vị đậm đà, cay nồng đặc trưng của vùng đất Trung Bộ. Món ăn trong các bữa cỗ giỗ thường bao gồm các món như mắm ruốc, nem chua, gà hấp lá chanh, canh chua cá, và nhiều loại rau quả tươi ngon phù hợp với khẩu vị hài hòa giữa ngọt, đắng và cay. Dưới đây là mẫu thực đơn đám giỗ khu vực này mà bạn nên biết:
Thực đơn 1
- Chả thẻ
- Canh cá thác lác khổ qua
- Bò hấp bia
- Tôm hấp nước dừa
- Miến xào lòng gà
- Canh măng giò heo
- Cà ri bò
- Chôm chôm và xoài.
Thực đơn 2
- Gỏi đu đủ tai heo bánh tráng
- Cá hấp tàu xì
- Thịt kho tàu
- Khổ qua nhồi thịt
- Thịt gà rim nước mắm
- Soup hải sản thịt gà
- Lẩu thái
- Bánh ít lá gai.
Thực đơn đám giỗ miền Tây
Khác biệt so với 5 menu cho đám giỗ đơn giản ở 3 miền Bắc – Trung – Nam, thực đơn đám giỗ miền Tây mang nét đặc trưng phong phú và dân dã của miền sông nước. Những món ăn trong thực đơn thường thơm ngon, đậm đà với những nguyên liệu từ đồng ruộng và ao hồ như cá đồng kho tộ, canh chua cá linh, lẩu mắm, rau củ đồng quê hấp dẫn. Nếu bạn đang tìm kiếm mẫu menu tiệc đám giỗ tại vùng miền này thì hãy tham khảo ngay gợi ý sau:
Thực đơn 1
- Cá đồng kho tộ
- Canh chua cá linh
- Gà luộc lá chanh
- Xôi lá cẩm
- Rau củ đồng quê luộc chấm mắm nêm
- Chè bưởi miền Tây.
Thực đơn 2
- Lẩu mắm đặc sản miền Tây
- Tôm rang me
- Thịt heo kho tàu
- Bánh tôm Hồ Tây
- Rau muống xào tỏi
- Tráng miệng bánh da lợn.
Menu đám giỗ miền Nam
Thực đơn đám giỗ miền Nam mang đậm dấu ấn của vùng đất phương Nam với sự hòa quyện tinh tế giữa hương vị ngọt, mặn và cay. Các món ăn thường có màu sắc bắt mắt, hương thơm hấp dẫn như cá kho tộ, thịt kho tàu, canh chua, cùng các món rau củ tươi ngon, tạo nên bữa cỗ đám giỗ vừa đậm đà vừa nhẹ nhàng. Mời bạn cùng tham khảo menu đám giỗ miền Nam dưới đây:
Thực đơn 1
- Gỏi bò bóp thấu
- Soup hải sản rau củ
- Tôm hấp bia
- Thịt bò tái chanh
- Tré trộn miền Tây
- Bò kho bánh mì
- Lẩu cù lao
- Bánh bò thốt nốt.
Thực đơn 2
- Thịt heo quay bánh bao
- Mực nhồi thịt chiên xù
- Đậu cuve xào lòng gà
- Tôm hấp nước dừa
- Gà hấp tỏi
- Lẩu mắm cá
- Chè long nhãn hạt sen.
Menu đám giỗ chay
Bên cạnh menu đám giỗ ngon thông thường, menu đám giỗ chay ngày càng được nhiều gia đình lựa chọn. Thực đơn chay không chỉ đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng mà còn mang hương vị thanh mát với các món ăn từ rau củ, đậu hũ, nấm và các nguyên liệu thiên nhiên khác. Những món như chả giò chay, canh nấm thập cẩm, xôi gấc, rau luộc chấm mắm chay và chè đậu xanh góp phần tạo nên bữa cỗ ý nghĩa, trang trọng cho ngày giỗ. Cùng Tiệc Cao Cấp Trọng Ân khám phá mẫu menu đám giỗ chay ngay nhé!
Mẫu menu đám giỗ chay 1
- Gỏi cuốn chay
- Chả giò chay
- Canh nấm thập cẩm
- Đậu hũ chiên sốt cà chua
- Rau củ luộc chấm mắm chay
- Xôi gấc
- Chè đậu xanh
Menu mâm cỗ giỗ chay 2
- Bánh mì chay nướng bơ tỏi
- Đậu hũ kho nấm
- Canh bí đao nấu nấm
- Cà tím nướng mỡ hành
- Salad rau củ tươi
- Cơm chay thập cẩm
- Thạch rau câu trái cây.
Cách nấu các món đám giỗ đơn giản bạn nên biết
Dưới đây là hướng dẫn cách nấu một số món trong 5 menu cho đám giỗ đơn giản, dễ làm tại nhà, phù hợp cho mâm cỗ miền Bắc, miền Nam và chay. Các món này tập trung vào nguyên liệu quen thuộc, thời gian chế biến nhanh:
Gà luộc lá chanh
- Bước 1: Bạn chọn gà ta khoảng 1-1.5kg, làm sạch, nhồi gừng và lá chanh vào bụng
- Bước 2: Tiến hành luộc trong nước sôi có muối và gừng tươi trong 20-25 phút đến khi da vàng óng
- Bước 3: Vớt ra để ráo, chặt miếng vừa ăn, rắc lá chanh thái chỉ lên trên và chấm muối tiêu chanh.
Cá kho tộ
Cách chế biến cá kho tộ khá đơn giản. Đầu tiên bạn hãy phi thơm tỏi ớt với 1 muỗng đường tạo màu caramel. Kế tiếp cho cá rô hoặc cá basa (500g) vào đảo đều, thêm nước mắm, đường, nước màu, tiêu và nước dừa tươi rồi kho liu riu 30-40 phút đến khi nước sánh. Như vậy bạn đã có ngay nón ăn đậm đà, thơm lừng, dễ kết hợp với cơm trắng.
Thịt kho tàu
- Bước 1: Ướp 500g thịt ba rọi với nước mắm, đường, tiêu, hành tím băm trong 30 phút
- Bước 2: Phi caramel rồi xào thịt săn, thêm nước dừa và hột vịt luộc (2-3 quả)
- Bước 3: Tiếp tục đun các nguyên liệu nhỏ lửa 45 phút đến nhừ là xong.
Chả giò chay
Để làm món chả giò chay, bạn hãy trộn 200g khoai môn băm với cà rốt, bắp cải, nấm mèo, đậu xanh ngâm (tổng 300g rau củ). Kế tiếp nêm bột nêm chay, tiêu, gói trong bánh tráng rồi chiên giòn vàng trong dầu nóng 5-7 phút mỗi mặt. Món thanh tịnh, giòn tan, thay thế nem rán mặn hiệu quả.
Canh chua cá linh
Bạn hãy đun sôi 1 lít nước với sấu hoặc me chua. Sau đó thêm cá linh (300g) làm sạch, rau muống, giá đỗ, bạc hà, ớt và tỏi phi. Kế tiếp, bạn nêm đường, mắm, muối vừa ăn, nấu 15 phút là dùng. Canh chua thanh mát, dùng nguyên liệu đồng quê dễ tìm.
Kết luận
Đám giỗ mang một ý nghĩa đặc biệt đối với người Việt Nam chúng ta. Đây là dịp tưởng nhớ người đã khuất đồng thời con cháu được quay quần bên nhau. Thế nhưng, để tổ chức được đám giỗ không bao giờ là chuyện đơn giản. Vì vậy, mọi khâu chuẩn bị cần có sự chỉnh chu và tỉ mỉ nhất định. Đặc biệt, đám giỗ có sự tham dự của những người lớn trong họ trong gia đình thì điều này càng phải được chú ý hơn. Bạn đang lo lắng không biết nên nấu món gì cho đám giỗ. Vậy thì tham khảo thực đơn trên đây của Tiệc Cao Cấp Trọng Ân để có gợi ý nhé. Tiệc Cao Cấp Trọng Ân nhận nấu tiệc tại nhà uy tín, chuyên nghiệp, chất lượng.
